Wolkom yn myn Polityke Deiboek
Op dizze side kinne jim meilxeaze yn myn gedachten. Wxear hxe2ld ik my mei dwaande, as riedslid, mar ek as persoan? It binne meast polityke saken dy’t hjir oan’e oarder komme, mar minsken dy’t my kinne, dy witte dat ik gjin polityke prater bin. Ik bin Martsje, net mear en net minder. Myn miening is wolris wat ryklik rjochtxfat neffens polityke begrippen, mar dat moatte jim mar op’e keap tanimme.

As jim ferlet ha om te reagearen dan kin dat fansels. Sterker noch: graach: it makket dizze log in ein fleuriger no?

Snypsnaren… faaks wat in singeliere kop foar in berjocht dat fan myn hxe2n komt, om’t ik meastentiids wat eksplisiter bin yn myn xfatspraken, mar der dizze kear net. Der is tefolle bard yn de xf4frxfbne moannen om allegearre op te skriuwen en as betiden wit ik sels amper wat der allegearre passeard is. Fandxear in hxe2nfol snypsnaren: saken en saakjes dy’t har foardiene yn it skoft dat jim neat fan my hearden en dy’t ik dochs wol aardich fyn om te neamen.

Bygelyks xf4frxfbne sneon, doe’t de Groep fan Auwerk wer in prachtich stealtsje fan it "Fryske Fielen" sjen liet op de jierlikse fiering fan de Slach By Warns. In flagge dy’t de Fryslannen en har ynwenners mei elkoar ferbynt, dy’t xfas as stoflik lichem fiele lit dat wy kultureel en genetysk oan elkoar besibbe binne. No mar hoopje dat it gjin stoflik omskot blykt te wxeazen: in lege hxfal dxear’t gjin fierdere siel mear yn sit. No ha Friezen ornaris de gewoante om as kladden oan elkoar te klibjen as har ydentiteit yn’e knipe komt, dat ik ha der alle betrouwen yn dat dizze flagge (in rike kombinaasje fan Dannebrog en Pompeblxead) as lym tusken de ferskate Fryslannen en har bewenners wxeaze sil.

In goed wike earder al, kaam de boekekroade oan’e doar. Alle jierren wer in tige probaat middel om it Frysk en it fryske literxeare produkt oan’e man en frou te bringen. Faaks soene in soad minsken dizze boeken nea sels opsocht ha by de Afxfbk of de trochsnee boekhannel, mar ja, as entxfbsiaste frijwilligers mei sa’n kroadfol by jo foar de doar steane, dan binne jo wat earder ree ta de oanskaf no? Och, de lapkepoep kaam destiids ek oan’e keukenstafel ta. Tsjintwurdich binne de measte keukentafels oerdei leech, om’t elk hast oan’t wurk is en boppedat ha de lapkepoepen fan hjoed de beskikking oer in tillefoan, dat oan’e doar kinne jo praktysk neat mear keapje. Ik wurd gauris by de itenstafel, of it gasstel wei skille troch immen dy’t my wat ferkeapje wol en dat sil mei jo ek net oars wxeaze tink ik. In nuvere en ek like xfbnnoazele gewoante fan dy tillefoanyske ferkeapers, want de measte minsken ha der in ferhipten hekel oan om xfbnder iten steurd te wurden en leau mar dat der mei de measte ferkeapers handich xf4fweefd wurdt. Ik hoopje lykwols dat jo de boekekroade net foarby stjoere: de ynhxe2ld is lykas alle jierren wer in grut ferskaat oan boeken, cd’s, kalinders en oare aardige saken. Ta de ponge dus!

Dan sil ik der ek net omhinne kinne dat der polityk wol it ien en oar bard is dizze simmer. Of miskien bin ik earliker as ik siz: yn oanrin nei dizze simmer. Der binne hiel wat petearen west tusken de ferskate partijen en der binne noch folle mear hurde wurden fallen. Tusken partijen en har fertsjintwurdigers xfbnderling, mar ek binnen de partijen, nim dat mar fan my oan. It risseltaat nei lang en dreech praten, skellen, seuren, wer praten en nochris praten, is dan dochs it nije kolleezje dat op 1 juny ynstallearre waard. Fjouwer froulju foarmje it kolleezje fan B&W en PvdA, FNP en GrienLinks binne de koalysjepartijen. Neffens de ferkiezingsxfatslach dus gjin ferrassing, al sille in protte minsken dit net mear ferwachte ha. Ik bin bliid dat it no sa fier is dat wy mei elkoar oan’e slach binne en elkoar net mear oates en toates yn’e bek hingje. Lykwols hat Feike Wagenaar him weromlutsen xfat’e rie en dat muoit my al, want ik fxfbn (en fyn) it in tige kundich man, dxear’t ik ek persoanlik grut respekt foar ha. Mar it wie syn kar en dxear kin net in mins wat oan feroarje.

De kommende tiid moat xfatwize hoe’t wy mei elkoar troch de tiid komme yn Menameradiel en dxear sil ik jim seker oer op’e hichte hxe2lde. Oan’t dy tiid winskje ik jim it allerbxeaste.

Groetnis,
Martsje

No, it hat yndie in skoft stil west hjirre (hast gelyk Daam, mar it einde ek as de man nei de moanne). Jim sil it no lykwols wol yn’e media fernommen ha: FNP en GrienLinks leverje de wethxe2lders foar it kolleezje en dat binne Anna Martha van der Mei en Ineke Verdoner. Beide froulju mei in ferline yn “Ljouwert”. Ineke as steatelid foar GrienLinks en Anna Martha as lid fan de kommisje Lxe2n en Wetter foar de FNP. De ierdferskowing is dus folslein, dat mei dxfadlik wxeaze.

Sa’t Gerard yn’e reaksjes al sei, is it mooglik om mei wethxe2lders fan bxfbten in profylskets op te stellen en sa is it ek bard. Op oanjaan fan de PvdA sels, dat moat der al efkes by. By de earste formaasjepetearen waard dxfadlik dat it net fanselssprekkend de beide grutste partijen (PvdA en FNP) wxeaze soene, dy’t in wethxe2lder leveren. De PvdA woe it roer alhiel omsmite en kaam mei de opsje dat alle koalysjepartners in kandidaat foardrage mochten en dxear soene dan de bxeaste twa kandidaten xfatsocht wurde.

Sa is it knipt en sa waard it ek naaid: PvdA, FNP, GrienLinks en de VVD hiene allegearre in potinsjele wethxe2lder yn’e gelederen en yn’e koalysjefoarming waard ek in profylskets skreaun foar in kandidaat wethxe2lder. Dy skets liichde der net om: de kandidaat moast op syn minst HBO wurk- en tinknivo ha (leafst Akademysk), bestjoerlike xfbnderfining ha en goed boppe de partijen stean. Want: in wethxe2lder makket gjin diel mear xfat fan’e fraksje en heart “de eigen partij” ek net foar te lxfbken. Foaral dit lxeaste part fan de profylskets hat no foar in soad opskuor soarge: FNP, GrienLinks en ek de VVD kamen alle trije mei in knappe kandidaat fan bxfbten de gemeente. PvdA lykwols hie Hans Flaman as wethxe2lder op it each en dy hat yndie in grut ferline yn’e gemeente, al is it ek allinnich mar om’t er al safolle jier yn’e gemeenterie sitten hat. Ek de roerige kolleezjefoarming fan fjouwer jier lyn, dxear’t Flaman koartby noch omstandich it boetekleed foar oanluts, hat him hjirby grif net holpen. “Wij waren verkeerd bezig, we roken het pluche en hebben niet eerlijk gehandeld,” sei er fuort nei de ferkiezings yn’e kranten. Fandxear. Mooglik hat dit him no de kraach koste, want de seleksjekommisje (wa sieten dxear eins yn?) oardiele dat Anna Martha Van der Mei fan Tsjom en Ineke Verdoner fan Ljouwert de bxeaste kandidaten wiene.

Ik hie al sa’n idee dat dizze xfatkomst gefoelich lizze soe by de PvdA en bynammen by Hans Flaman: hy hie der fxeast op rekkene dat hy wethxe2lder wurde soe en hy hie sels al in “oare” fraksjefoarsitter oanwiisd (Marja Van der Meer). De brxfbs wie tige kxe2ld foar Flaman. Kxe2lder as hy ferneare koe, want hy hat fuortynienen de handoek yn’e ring smiten en is opstapt. Spitich, mar it wie te ferwachtsjen, want as jo net mear motivearre binne, kinne jo better ophxe2lde.

No ja, jim lxeaze it: Menameradiel hat de kommende perioade trije froulju oan it bewxe2ld en ik mei lije dat it de bxeaste perioade xfat’e skiednis fan xfas gemeente wurdt!

De ferkiezings fan dit jier ha in wiere ierdferskowing brocht yn Polityk Fryslxe2n. Moai, it bringt libben yn’e brouwerij, mar yn hoefiere is dit in xf4fspegeling fan de lanlike trend? Hiel bot, tink ik. De ekonomy draait net geweldich, minsken ha minder te besteegjen en sykje dan har heil by de linkse partijen. Tel dxearby op de xfatstrieling fan Wouter Bos, dy’t it dochs by de froulju oer’t generaal goed docht en jo sjogge dat de PvdA werom komt fan de klappen fan de xf4frxfbne acht jier. Ek de SP en GrienLinks klimme stadichoan op nei mear sitten.

Persoanlik mei ik der wol oer, dat de politike skealjes wat nei links xfatslane, want de minslike maat like wolris in ein fuort te wxeazen yn Den Haach. It is fansels noch mar 2006 en it duorret noch goed fjirtjin moanne oan’t de folgjende provinsjale en lanlike ferkiezings (teminsten: as dit kabinet sitten bliuwt, no’t de krisis by VVD en D66 foargoed taslein hat). De lanlike polityk is wat dat oanbelanget krekt in brxeage, it giet op en del en jo kinne ornaris yn’t foar wol betinke wannear. Wa wit steane wy noch foar de simmer wer yn efter de stimkompjxfbter, om in nij regear te kiezen. It is wol dxfadlik dat it hjoeddeistige kabinet net mear rekkenje mei op de stipe fan de Nederlxe2nske befolking. At ik op de xfatslach fan de gemeenteriedsferkiezings xf4fgean mei, steane de regearingspartijen op 60 sitten, wylst der 150 sitten binne. It hxe2ldt dus net oer.

Ek yn Menameradiel ha de ferkiezings in grutte feroaring brocht. Gemeente Belangen is keldere en hxe2ldt fan’e fjouwer sitten mar twa oer. De PvdA ferdxfbbele fan twa nei fjouwer sitten en ek GrienLinks ferdxfbbele: fan 1 nei 2 sitten yn’e gemeenteried. It CDA bliuwt op trije sitten, mar ferlear wol gxe2ns stimmen neffens 2002. De VVD hxe2ldt noch mar ien sit oer. En wat barde der mei myn partij, de FNP? Wy hellen op’e nij trije sitten, mar krekt gjin fjouwer. Teloarsteld? Nee, dat net, want fjouwer jier lyn helle wy de tredde sit as “restsit” en dizze kear hiene wy in lytse 1600 stimmen, rom genxf4ch dus foar trije. Efkes tochten wy, earlik is earlik, oan fjouwer sitten, mar de restsit fan dizze ferkiezings gie nei GrienLinks. Moai foar Kees Iepema, want hy hat him de xf4frxfbne fjouwer jier in slach yn’e rxfbnte wurke om as ienmansfraksje de belangen fan de Menameradielsters sa goed mooglik te behertigjen. Lokwinske, Kees!

Nije wike begjint de dxfbns om de kolleezjefoarming. Wa wol mei wa yn it kolleezje? Wa wurde de nije wethxe2lders? Wurdt it in folslein links kolleezje, mei PvdA, FNP en GrienLinks? Of komt it CDA dochs wer werom as koalysjepartij? Sjoen de xfatslach kin de PvdA suver net om de FNP hinne: no de twadde partij yn’e gemeente en wer in grutte winst boekt. Mar formaasje is in raar ding en der moat al in goed en deeglik kolleezjeprogram xfatrxf4lje. Dxearyn moatte jo josels as partij fine kinne, oars wurdt in saak fan neat en jouwe jo je eigen identiteit der oan. De FNP is fan nature net in partij dy’t maklik xf4fstxe2n docht fan har stxe2npunten, mar yn Menameradiel wol in linkse partij. Dat soe dus akkordearje kinne mei de PvdA. Wy binne benijd hoe’t it plaatsje der xfat komt te sjen,

In pear dingen binne wis: Gemeente Belangen bedarret yn’e opposysje, want de leafde mei PvdA is oer. Lute Pen wurdt dus net opnij wethxe2lder en ik freegje my xf4f of’t hy wol yn’e rie wol. Dus gean ik der fanxfat dat Jacob Cats en Piet Drost tegearre de GB-fraksje foarmje sille. Wethxe2lder Wiko van der Meulen fan de PvdA komt ek net werom: listlxfbker Hans Flaman is de kandidaat foar syn partij.
De FNP hat Anna Martha van der Mei as kandidaat wethxe2lder. In jonge frou, mei in soad bestjoerlike xfbnderfining. It liket derop dat de gemeente Menameradiel mei twa wethxe2lders fierder giet yn de nije perioade. Dat wurdt yn alle gefallen in moai ein goedkeaper. Twa is neffens de FNP ek mear as genxf4ch foar xfas gemeente.

Nije wike hearre jim mear fansels oer de xfbnderhannelings.

Noch in pear dagen, dan binne de gemeenteriedsferkiezings. Oan’t no ta ha wy xfas wakker drok dwaande hxe2lden mei de kampanje. Folders meitsje, program skriuwe, ferkiezingskrante skriuwe en gean sa mar troch. Fansels moast alles ek noch hxfbs oan hxfbs besoarge wurde, dat wy wiene der knap mei besteld.
It falt my wer op hoe foel at de striid tusken de partijen xfbnderling is. De ferkiezings binne in hurde striid, dxear’t elk besiket in oar it gers foar de fuotten wei te meanen. Of besiket de oare yn in wat minder deiljocht te stellen.
Riedsgearkomsten hawwe net in soad mear mei bestjoeren te krijen, mar ferwurde ta in poadium om jo elektoaraal (wat in moai djoer wurd) te profilearjen. By alle sprekkers leit it “de ….. (partij) stied tige noed foar” of “wy wolle xfas hjir och sa foar ynsette….”, foar yn’e mxfble. In soad wurden dy’t jo yn dy fjouwer jier dxearfoar net heard ha. Net myn smaak, mar goed it heart der by sa’t it skynt.

Mar no is it snein en noch twa dagen foar de ferkiezings. Tradysjegetrou is it in perioade fan radiostilte, dxear’t allinnich de ferkiezingsbuorden en reklamespotsjes har wurk noch dogge. In soarte fan stilte foar de stoarm. In stilte ek fan rekkenjen, hoopjen, ferwachtsjen en plannen meitsjen. Plannen foar tiisdeitejxfbn, as de xfatslach bekind wurdt. Want elk hat syn gedachten al klear oer de kolleezjefoarming fansels. Wa wol mei wa de koalysje foarmje? Wa kiest al as net bewust foar de opposysje? In spultsje sa’t der gjin twadden is. Wol in moai spultsje foar wa’t der oer kin. Besykje xfat te fiskjen wxear’t de mooglikheden lizze. Wxear dogge jo wetter by de wyn en wat binne de hurde punten? Wa binne de ferskate kandidaat-wethxe2lders en wat binne har kwaliteiten?

Oer dat lxeaste hoege wy net lang nei te tinken. De kandidaat wethxe2lders binne oan de measte listen maklik xf4f te lxeazen: Lute Pen wer by Gemeente Belangen, Arend Dijkstra wer foar it CDA, Wiko van der Meulen of Hans Flaman foar de PvdA, Marten van Asperen faaks foar de VVD. Allegearre xe2lde bekenden dus. Ik wit net of’t GrienLinks in kandidaat wethxe2lder op’e list hat. Ik tink it earliksein net, om’t hja no al mar ien sit hawwe en dat wie ek noch in restsit.

Wa’t xfas wethxe2lder wurde moat? Anna Martha van der Mei. In jonge frou xfat Tsjom. Net xfat’e eigen gemeente dus. Ek net ien mei in ferline hjir yn Menameradiel en dat is miskien wol sa noflik. Want dan steane jo xfbnbefoaroardiele tsjinoer persoanlike konflikten dy’t der west ha en noch wol binne. Want dy binne der legio. Spitigernxf4ch. In soad geharrewar hat der west de xf4frxfbne jierren. Tusken partijen, mar ek tusken persoanen.

It docht it bestjoer gjin goed en dat moat al oars, want wy wurde alle fyftjin keazen om’t xfas ynwenners tinke dat se op dy wize it bxeaste bestjoer foar Menameradiel kieze. Dy ferantwurdlikheid, foar dy rom 14.000 ynwenners meie jo nea ferjitte. Dy lju sitte der net op te wachtsjen dat wy elkoar te fjoer en te swurd bestride en allegeduerigen yn’e bek hingje. Mei elkoar moat de gemeente bestjoerd wurde, troch koalysje en opposysje.

Dat hxe2ldt yn dat de ferhxe2ldings better moatte. De koalysje moat de opposysje romte jaan om mear te wxeazen as fulling fan de, oars lege, stuollen yn’e riedsseal. Oarsom moat de opposysje net standerd de stikel omheech sette as der in plan xfat de koalysje komt. Wxearom gjin ynhxe2ldelike diskusje, dxear’t romte is foar elkoars stxe2npunten en ek romte is om jo miening by te stellen?

It hat de xf4frxfbne fjouwer jier te faak in kwestje west fan: wy hearre jim oan en dat is it dan. Dat komt fan beide kanten, net fan opposysje of koalysje allinnich. In diskusje ha we net meimakke: it wie in xfatwikseljen fan stxe2npunten en as it der om spande waard der hinne en wer noch in mislediging tsjinoan smiten. Dan de hannen omheech om te stimmen en klets, dxear gong de hammer wer.

Ik hoopje dat de ynwenners fan xfas gemeente tiisdei mei nocht nei de stimbus geane en dat de nije rie fris fan start gean kin. Sxfbnder om te sjen nei wat der west hat, mar mei de blik nei foaren. Want dxear leit de takomst fan Menameradiel en dy meie de riedsleden ynkleurje. Ik hoopje dat se (of wy, as ik ek wer keazen wurd) dizze kear wat freonliker tinten brxfbke sille.

Groetnis,
Martsje

Sa’t jim miskien wol witte binne der plannen om it kassegebiet bij Berltsum xfat te wreidzjen. Leafst sjogge inkele bestjoerder dxear in glxeazen stxead fan 450 hektare xfbntstean. Arguminten dy’t hja oanfiere binne de wurkgelegenheid dy’t it opsmite sil en de ekstra minsken dy’t dxeartroch yn xfas gemeente komme sille te wenjen, mei as bykommend foardiel dat it de leefberens op de doarpen ferbetterje sil.

As FNP ha wy destiids stipe jxfbn oan it lytsskalige plan dat der no leit: in beheind areaal txfanbou. Dat kassegebiet soe kreas yn it lxe2nskip ynpast wurde, mar safier is it nea kaam: de kassen lizze oan’e dyk ta en der is gjin grien te bekennen. Wy wiene en binne lykwols tsjin op in fierdere xfatwreiding fan dit gebiet, om’t it neffens xfas te folle skea docht oan it lxe2nskip en dxearneffens te min opsmyt foar de eigen befolking.

It argumint fan de wurkgelegenheid ha wy nea bot fan xfbnder de yndruk west: it binne meast Dxfatske Poalen dy’t yn Berltsum har wurk fine. Aanst as de grinzen iepen gean om wurknimmers xfat oare lannen oan te nimmen, sil dat allinnich mar mear wurde: de Poalen binne in ein goedkeaper. AB Friesland hat in soad minsken yn’e kaartebakken dy’t wurk sykje yn’e agraryske sektor, mar dy wolle net yn’e kassen wurkje, xf3f se ha in te hege oplieding.

Ek de txfankers sels binne net entxfbsjast oer in fierdere xfatwreiding: hja binne benaud dat de syktedruk bot tanimt.

Hjoed stie der yn’e media in ferhaal fan it Landbouw Economisch Instituut (LEI): it kassegebiet yn Bergerden (Gelderlxe2n) hoecht oan’t 2010 ta net xfatwreide te wurden en ek oan’t 2015 sjogge hja dxear gjin needsaak ta. xdbndersikers fan it LEI ha konstatearre dat de xfbntwikkeling fan de “lxe2nbou-xfbntwikkelingsgebieten foar txfanbou” folle trager ferrint as by de opset yn 2000 tocht waard. Txfankers bliuwe folle leaver yn it Westen en Sxfad-Hollxe2n.

Mei it each op de hjirboppe neamde saken soe it ferstannich wxeaze as Deputearre Steaten hjir noch ris in nacht oer sliepten en har xf4ffregen hoefolle ferlet der wier is fan 450 hektare glxeastxfanbou yn Berltsum. Faaks kin men better ynsette op duorsume lxe2nbou yn xfas provinsje?

Wy fiele xfas, as FNP yn Menameradiel, yn alle gefallen sterke yn xfas miening oer in mooglike xfatwreiding fan it kassegebiet. It moat net wxeaze!

Groetnis,
Martsje

It hat in soad gearkomsten koste, mar it aai is lein en it is in pracht wurden! It ferkiezingsprogram fan de FNP fan Menameradiel, dxear ha’k it hjir oer. Us program draacht de titel “Rjocht troch See” en dxearmei wolle wy nochris xfbnderstreekje dat wy earlik, dxfadlik en sxfbnder omwegen xfas gemeente sa goed mooglik bestjoere wolle. Neat gjin achterkeamerkes polityk, gjin foarxf4f ticht-timmere plannen en al hielendal gjin loaze kreten en holle wurden. De FNP is helder en dxear ha wy allegearre ferlet fan.

Mar sa’t ik al sei ha wy der al in moai soad jxfbnen oer gear west, want alle leden hiene fansels ynspraak en xfas leden wiene trou yn har opkomst en ynbring. It folsleine program kinne jo fine op www.fnp-menameradiel.nl

Tusken de bedriuwen troch wie der ek noch grut nijs omtrint Schatzenburg: wy ha nammentlik in keaper fxfbn, dy’t it hiele kompleks oernimme wol fan Ron van Booma. De keaper yn kwestje wol al graach in tredde partij ha dy’t de eksploaitaasje foar syn rekken nimt en ek dxear ha wy in gadingmakker foar fxfbn: it Friesland College. Dizze xfbnderwiis ynstelling hat oanjxfbn it hiele kompleks yn al syn fasetten as learprojekt eksploiteare te wollen. Dat hxe2ldt yn dat hja minsken leverje om sawol de kamping, de sporthal, de kantine, de fjilden, as it swimbad te behearen. Mei oare wurden: as dizze keap trochgiet, dan binne de publyke funksjes wer folslein werom op Schatzenburg en kin elk mar wer raak swimme en sporte.

It mei dxfadlik wxeaze dat wy xfat’e skroeven binne mei dizze mooglikheid en wy hoopje dan ek dat hjir mei gauwens in ferfolch oan jxfbn wurdt!

Dei!

Gjin “Goeiedei” dizze kear, want de dei wie my al by it lemieren fan de dei bedoarn. Foar it earst yn myn libben bin ik net bliid mei de Ljouwerter krante dy’t al ier en betiid op’e matte leit. Net om’e krante sels, mar wol om it nijs dat der hjoed yn stiet. Miskien fiele jim al wxear’t it my om giet: xfas ienige regionale stjoerder, dy’t slompen subsydzje fret om xfas eigen taal heech te hxe2lden, frekt it om in Twentse Sjippe-searje (Van Jonge Leu en Oale Groond) yn it Frysk te xfbndertiteljen.

De arguminten dy’t Omrop-direkteur Pim Geanderse oanfiert binne te begrutlik foar wurden: it bringt ekstra jild mei him mei en dxearby komt dat de measte minsken yn Fryslxe2n neffens him gjin Frysk lxeaze kinne. De foarsitter fan de Programmarie, Henk Sikkema, tarret it noch justjes mxe2ler op: “Het moet wel voor iedereen bereikbaar blijven, maar dat neemt niet weg dat we voor de rest een echt Friestalig medium willen blijven.” Ja, jo soene ris wat minder subsydzje krije kinne as gefolch fan dizze aksje!

Sybren Posthumus, fan Eftrije, is bliid dat de Omrop no wol twa oeren xfatstjoerd op tillefyzje, mar moat dy tiid dan fuld wurde mei programma’s as Regioned, Groeten uit Appelscha, Styl, dy’t net Frysktalich binne en no dan in Twentse sjippe-searje? Begryp my net ferkeard, ik bin gleon om de Fryske taal, mar ek in streektaal mei ik stomme graach lije. Dxearom fyn ik it wol moai om Twents te hearren, mar wxearom moat de Fryske taal it dan belije as it giet om de xfbndertiteling? Is it meitsjen fan in Hollxe2nske xfbndertiteling dan goedkeaper? Fansels, ik wit wol dat it meitsjen fan xfbndertitels in dreech en yntinsyf kerwei is, as der gjin jild foar is, dan kinne jim dochs oan de belle lxfbke?

Ik bin bliid dat ik yn it selde stik yn’e Ljouwerter lxeaze koe dat deputearre Mulder ek tige min te sprekken is oer dit foarnimmen fan de Omrop. Hy jout oan dat de Omrop net foar neat ekstra subsydzje krijt om him sterk te meitsjen foar de Fryske taal. Dxear passe gjin Hollxe2nske xfbndertitels by. As der net genxf4ch Friezen binne dy’t de eigen taal lxeaze kinne, dan is dit dochs in moai medium om se dxearby te helpen?

Jasses, wat in argewaasje op dizze earste sneon fan jannewaris. Ik kin der noch net oer xfat. No ha wy in stjoerder dy’t de Fryske taal stimulearje kin en dxear ek middels foar krijg, en no sa. Ik hoopje al dat in soad minsken tsjin dizze plannen yn’t gewear komme, dan kinne wy miskien dochs noch “Van Jonge Leu en Oale Groond” folgje yn xfas moaie twadde rykstaal.

Groetnis,
Martsje

Eala!

It wurdt hast sjenant, mar wy sille as gemeenterie fan Menameradiel wer gear oer Schatzenburg. Net dat it my steurt hear, net yn it minste, mar ik fyn it sjenant dat it xfbnderwerp no earst wer besprekber wurdt. It sil alles mei de ferkiezings te krijen ha, tink ik. Want wxearom oars soe de PvdA no ynienen mei it “idee” komme om ris yn riedsferbxe2n te praten oer wat wy no eins wolle mei Schatzenburg en hoe’t wy fierder moatte no’t it dxear net rint sa’t wy hope hiene?

Witte jo, ik fyn it net allinnich sjenant, dat der kennelik ferkiezings foar nedich binne om in dreech xfbnderwerp besprekber te meitsjen; it ergeret my ek alderheislikst. Al fjouwer jier lang freegje wy as FNP om riedsbreed te bepraten hoe’t wy fierder moatte yn de saak Schatzenburg. Want sa’t it oant no ta gongen is, noasket xfas mar min. Fjouwer jier lang ha wy yn’e pleit west foar in “totaal oplossing”, mar dan al ien dxear’t ek de gemeente en de ynwenners wat mei winne. Al dy fjouwer jierren lang krigen wy gjin poat oan’e grxfbn. Slimmer noch: wy waarden fuortlake en de kolleezjepartijen ornearren dat wy allinnich mar xfat wiene op publisiteit en dat wy besochten de gemeente en spesjaal wethxe2lder Pen yn in negatyf deiljocht te bringen. Al dy fjouwer jierren lang waard der sein: “wy stypje it kolleezje yn har oanpak en salang’t de saak xfbnder de rjochter is, wolle wy der fierder net oer prate. Wy geane der fanxfat dat wy alle rjochtsaken winne, wy steane yn xfas rjocht.” De PvdA die der noch in skepke boppe op: “jim sitte hjir allinnich mar foar de krante,” wie de miening fan fraksjefoarsitter Hans Flaman.

No is it elk frij om syn miening te hawwen en te ferdigenjen. Dxear sil ik nea oankomme, mar ik wie mei stommens slein doe’t dyselde Hans Flaman yn’e rie foarstelde om it hiele ferhaal Schatzenburg opnij op’e wurklist te setten en mei elkoar “kaders” te stellen foar de takomst. Fansels binne wy foar dat xfatstel, graach sels. Leaver noch hjoed as moarn, mar wxearom no pas, wylst it “probleem Schatzenburg” al in pear jier mei xfas op’e loop giet? Wxear wie de PvdA al dy kearen dat de FNP foarstelde om dochs mar as rie mei elkoar te praten oer de takomst?

Ik begryp donderse goed dat de ferkiezings in pracht poadium foarmje om dit allegearre nochris lekker xfat te kxf4gjen en wy sille dat ek beslist net litte (nee, ek wy binne net roomser as de paus), mar it hie net nedich west. As wy folle earder as rie sein hiene wxear’t wy hinne woene, dan hie de saak no faaks xfatiten west. No wurdt it in “hot item” dat oer de rxeagen fan mear as 14.000 minsken xfatfochten wurdt. En dxearnei? Wat bart der as de ferkiezings west ha en de rxfbchste reek wer wat oplutsen is? Steane FNP, GrienLinks, VVD en PvdA dan noch skouder oan skouder yn har striid om it bxeaste risseltaat xfat it fjoer te txf4gjen? Of giet ien fan dizze partijen der foar omlizzen, mocht it yn de koalysje-xfbnderhannelings fan trochslaand belang wxeaze?

Ik ha hjir earder al sein dat wy graach in oplossing foar de Schatzenburg-soap ha wolle, mar it foarstel dat wethxe2lder Pen die, roaide igge noch seame. Sterker noch, troch it sa heech te spyljen (hy hie de oerienkomst al tekene, op foarbehxe2ld fan goedkarren troch de gemeenteried) joech hy Van Booma foar de safolste kear alle troeven yn hannen. Van Booma hoecht no allinnich noch mar “nee” te sizzen op alle fierdere xfbnderhannelings. Of abnormaal hege prizen te freegjen. Pen sit der mei tangele en dxearom wy allegearre. Der binne allinnich mar ferliezers. En dochs wolle wy net it foarstel stypje dat hy die. Want as wy de saak no by it xe2lde litte, binne de sportfjilden lykwols noch foar de ferienings (der sit in erfpacht op dy fjilden mei in kanon fan 1 Euro yn’t jier). Fierder bliuwt de sporthal noch wol in jier tsjin de hjoeddeistige tariven iepen en rint der noch in proseduere oer it begryp “merkkonfoarme prizen”. It swimbad is noch oant 2013 iepen en wy kinne no in proses oanspanne tsjin Van Booma om’t hy de tsjinstwente op it kompleks, sxfbnder it gemeentebestjoer dxear yn te kennen, ferkocht hat. Saken dy’t allegearre ferlern binne op it stuit dat wy de foarstelde oerienkomst tekenje. Koartsein: fan beide kweaden dan mar de minst kweade kieze.

De striid sil noch wol in pear moanne oanhxe2lde en ik twivelje der net oan, dat it hiele listlxfbkersdebat fan 24 Febrewaris, yn Groot Terhorne yn Bitgummole, hjir oer gean sil. It sil der wol xfatnaaie as xe2ld fet, want de emoasjes rinne heech op sa stadichoan. Ik hoopje lykwols dat it net bliuwt by suvere ferkiezingsretoryk, mar dat de wurden ek omset wurde yn dieden. It wurdt hast ris tiid, tinkt my!

Groetnis,
Martsje

Goeie allegearre,

Dxear wie ik dan wer ris. It hat wer in skoft duorre, ik leau dat ik suver te min tiid ha om alles altyd nei te kommen. Mar ik woe jim al wer efkes op’e hichte bringen fan myn dwaan en litten. Of better: fan wat my dwaande hxe2ldt.

Ik bin op’t heden wakker yn’e ban fan de FRYSKE NASJONALITEIT. Want wa wit wurdt dat wol in nije mooglikheid foar xfas Friezen om xfas paspoart mei op te fleurjen.
De Fryske Nasjonaliteit is in ynisjatyf fan de Groep fan Auwerk, dy’t har earder al profilearde mei de FRL klever foar op jo auto en mei de fraaie Fryske postsegels. En no dus wolle hja dat wy xfas eigen Fryske Nasjonaliteit op it paspoart sette meie. Hja ha it sels al yn Provinsjale Steaten op it aljemint brocht en dxear sille warempel de mooglikheden xfbndersocht wurde.

Neffens it Feriene Europa, wxear’t alle minderheidsfolken ek in offisjele status hawwe, is it tastien om jo eigen minderheidsnasjonaliteit te brxfbken. Krektlyk as it Frysk ek in offisjele taal is, soe de Fryske Nasjonaliteit dan ek op de offisjele dokuminten stean kinne. Dat soe de muoite al wurdich wxeaze fansels.

Der binne grif ek minsken dy’t har Wrxe2ldboarger fiele en dus it prinsipe “nasjonaliteit” mar ing fine. Dy’t by it hearren fan it wurd de grize oer de grauwe giet, om’t se fine dat it rxfbkt nei “Blut und Boden”. Mar meie wy dan net grutsk wxeaze op xfas komxf4f? Meie wy wol de Nederlxe2nske nasjonaliteit fiere, wylst wy Friezen binne? Ik wit wol, Fryslxe2n is “mar” in provinsje fan Nederlxe2n, mar yn Ingelxe2n hawwe de Welshmen dochs ek har eigen nasjonaliteit? En de Skotten ek? Om my kin it fuort ynienen wol wurde. Ik bin der flak foar. En leafst sa gau mooglik.

Dizze wike moat ik in kopy fan myn paspoart ynleverje by de skriuwster fan xfas FNP-xf4fdieling, om’t ik ek yn Maart graach wer meidwaan wol oan de ferkiezings. Wat hie ik dxear graach de Fryske Nasjonaliteit yn ha wollen. Spitich, men kin gjin izer mei hannen brekke, mar de Groep fan Auwerk hat in wichtige earste stap set.

Dxearom hulde foar dizze minsken, dy’t har deistich ynsette foar Fryslxe2n, taal, kultuer en folk. Sjoch ek ris op har hiemside: www.groepfanauwerk.org In tige nijsgjirrige side!

Groetnis,
Martsje